arama

Cengel Kedisi

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Beğen (No Ratings Yet)

Cengel kedisi (Felis chaus), yabani bir kedi türü olmakla birlikte, kısa kuyruğu ve uzun bacaklı bir gövdeye sahiptir. Canlı türüne Asya’nın nemli bölgeleri ev sahipliği yapmaktadır. Yaşam süreleri ortalama 15 yıl olan etçillerin, gözleri sarı ya da yeşil renklere sahiptir. Kulaklarının uç bölgelerinde bulunan püsküllerde cengel kedisine özgü bir özelliktir.

Gövdesinin büyük bir kısmı boz renkten oluşan ve boyut olarak Vaşaktan küçük olan cengel kedisi, çok iyi gördüğü gibi çok iyi de koku alma özelliğine sahiptir. Bu nedenle, insanlar tarafından çok nadir fark edilir. Canlı türünü gözlemlemek için fotokapanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Herhangi bir tehlike hissettiğinde sazlıkların arasında saatlerce hareketsiz bekleme yeteneğine sahip olan kedi türü, aynı zamanda çok yüzme yeteneğini de geliştirmiştir. Türkiye’de suda zaman geçirmekten hoşlanan ve avını sudan bulabilen tek kedi türü cengel kedisidir.

Yaşam Tarzı ve Beslenme

Genellikle gündüzleri aktif olan yırtıcılar, su yatağında bulunan sazlıklarda, suya yakın olan çalılık ve ormanlık alanda yaşar. Bu nedenle sazlık kedisi olarak da bilinirler. Bilinçli avcılardan olan cengel kedisi, av olarak tercih ettiği hayvan grubundan ilk olarak yaşlı ve sakatları avlar. Hayvan leşleri de yiyebilen kedi türü, ağırlıklı olarak balık, kuş türleri, sürüngen ve kemirgenlerle beslenir.

Üreme

Kış ortasından ilkbaharın başına kadar çiftleşen cengel kedisinin, gebelik süresi yaklaşık 2 aydır. Bu sürenin ardından dünyaya maksimum 5 yavru getiren dişi, yavruların bakımı görevini tek başına üstlenir. En büyük tehdidi yine kendi türü olan yavruları ağaç boşluklarında, sazlık veya çalılıklara yaptığı yuvalarda, diğer hayvanlar tarafından terk edilen yuvalarda saklar.

Popülasyonu

Sazlık alanlar, sulak bölgeler, bataklılar, yağmur ormanları ve ormanlaştırma çalışmaları sonucunda ortaya çıkan bölgelerde yaşamayı seven cengel kedisi Türkiye, Güney Asya, Kafkaslar, Nil deltası, Hazar Gölü, İran, Aral Gölü, Pakistan, Irak, Suriye, Hindistan, Ürdün ve İsrail’de görülmektedir. Türkiye’deki popülasyonu ise şöyledir:

  • Isparta-Eğirdir Gölü
  • Ankara-Nallıhan
  • Antalya-Manavgat Çayı
  • Denizli
  • Porsuk Çayı
  • Adana-Akyatan Gölü

Yürütülen araştırmalar sonucunda; Akyatan Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nın, kilometrekare başına düşen cengel kedisi bireyi bakımından yer küredeki en zengin bölgeler arasında olduğu keşfedilmiştir.

Anadolu Parsı gibi nesli tükenme tehlikesi yaşayan cengel kedisi koruma kapsamındadır. Avlanmasına dair yasak getirilmesine rağmen, ülkemizin bazı bölgelerinde hâlâ vurularak öldürülmekte olan canlı türünün, yaşam alanlarının daralması, avlarının azalması gibi nedenlerden ötürü ülkemizdeki sayısı her geçen gün azalmaktadır.

Türkiye’de en son görüntülendiği yer Adana’nın güney ilçelerinden Yumurtalık’tır. İlçede petrol endüstrisi faaliyetlerinin artması ve plansız yapılaşma nedeniyle cengel kedileri göç etmek zorunda bırakılmıştır. Bu göçün önüne geçmek, bölgede olanları korumak ve sayılarını arttırmak için yürütülen Pardus Projesi kapsamında, hayata geçirilecek olan topluluk portaliyle kısa sürede sonuca ulaşmak istenmektedir.