arama

MONTOFON İNEĞİ

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Beğen (No Ratings Yet)

Et ve süt bakımından oldukça verimli olan Montofon ineği, bu özelliği sayesinde dünya geneline yayılmayı başarmıştır. Yaklaşık iki asır önce pinzgauer sığırından türetilen inek ırkının anavatanı İsviçre’dir. Bu sebeple İsviçre esmeri olarak da bilinir.

Hayatımızda önemli yer tutan süt ve etin mutfağımıza girmesinin ilk aşaması evcil hayvanlardan geçer. Bu hayvanların başında da inekler gelir. Söz konusu besin gıdaların üretimi için dünya genelinde en çok tercih edilen inek cinsi de Montofon ırkıdır. Dişisinin ağırlığı 650 kilograma kadar çıkarken, erkeğinin ağırlığı ise 1 tonun üzerindedir. Öküz ve boğa olarak adlandırdığımız erkeğin boyu 1 buçuk metreye, dişinin de 1 metre 37 santimetreye çıkabilir. Sağlıklı bir dana tam yetişkinliğe ulaşana kadar her gün 1 kilogramdan fazla artış gösterir. Bu sebeple besicilikle uğraşanların ilk tercihleri arasında bu ırk yer almaktadır. Türkiye’de Montofon besiciliğinin en çok görüldüğü bölgemiz ise Batı Anadolu’dur.

Montofon İneğinin Özellikleri

Hastalıklara karşı dirençli olması sebebiyle de üreticilerin gözdesi olan İsviçre esmerinin öne çıkan özellikleri şunlardır:

  • Süt ve et verimi fazladır
  • Aile yetiştiriciliği için idealdir
  • Soğuk ve sıcak havaya karşı dayanıklıdır
  • Sütünün yağ ortalaması %4’tür
  • Sütünün protein oranı %3,5’tir
  • Doğumunun ardından 250 ila 300 gün arasında verimli süt alınabilir
  • Sütü, peynir üreticilerin için en çok tercih edilen süttür
  • Kesim çağındaki bir erkekten ağırlığının yüzde 60’dan fazla et alınabilir
  • İnatçı ve asabidir
  • Süt verimi kolay düşmez
  • Satımı kolaydır
  • Günde 3 kez süt sağımına elverişlidir
  • Günlük ağırlığının %7’si kadar yem tüketir

Yurdun dört bir yanında yetiştirilen ırk, Cumhuriyetin ilk yıllarında getirilmiştir. 1925 yılında Avrupa ülkesi Avusturya’dan yola çıkan 2 boğa 14 ineğin Türkiye’deki ilk durakları Karacabey Harası olmuştur. Yurda ilk gelenlerin et ve süt verimi açısından beklentileri karşılaması nedeniyle, 1935 yılında anavatanından yola çıkan 6 dişi, 40 inek yurda girmiştir. Gelen inekler, üretimin yanı sıra melezleme çalışmalarında da kullanılmıştır. Türk Esmer Sığırı da bu sürecin sonunda ortaya çıkmıştır.

Marmara, İç Anadolu’nun batısı ve Ege bölgelerinde yapılan melezleme işleminin ardından ortaya çıkan türe Batı Anadolu Esmeri, Orta Anadolu’da melezleme sonucunda dünyaya gelen cinse bölgenin adı, Doğu Anadolu’da kırmızı türden melezlenenlere de Doğu Anadolu kırmızısı adı verilmiştir.

Saf ırkın ülkemize girişi, sığır ithalatına getirilen kısıtlamalar nedeniyle bir süre gerçekleşmemiştir. Et ve süt üretimi melezlemeler sonucu ortaya çıkan cinsler ve diğer inek türlerinden karşılanmıştır. İthalattaki kısıtlamaların kalkmasının ardından üreticiler tarafından çok sayıda saf ırk ülkeye getirilerek çiftliklere yerleştirilmiştir.

Beslenme Alışkanlığı

Otçul bir hayvan olan inekler geviş getiren türlerdendir. Bol miktarda su tüketirler. Yeşil ve taze otların yanı sıra, çeşitli tahıllardan elde edilen kepek v.b. ürünleri, tahıl saplarından oluşan saman gibi yiyeceklerle beslenir. İnekler, ağaç yaprakları, sebze ve meyve de tüketir. Düz ve zemini yumuşak olan alanlarda otlanmayı tercih ederler. Yetişkin bir Montofon ineği günde ortalama ağırlığının %4’ü kadar kaba yem, %3’ü kadar kesif yem tüketir.

Montofon İneğinin Üremesi

Tüm inek ırklarında olduğu gibi söz konusu ırkta yılda 1 kez yavru vermeye elverişlidir. Bunun olabilmesi için önce kızgınlık dönemi beklenir. Kızgınlık sürecinde yapılan aşılama sonucunda inekler gebelik dönemi girer. Gebelik süreci 9 aydır. İsviçre esmeri 1 buçuk yaşına geldiğinde kızgınlık dönemine girerek ve aşılama işlemine hazır hale gelir. İki doğum arası minimum 12 aydır. Sağlıklı bir gebelik için, aşılama işlemi yapılmadan önce hayvanın 350 kilogram ağırlığa ulaşması beklenmelidir.

Türkiye’de Görülen Sığır Irkları

Ülkemizde süt üretimi açısından yetiştiricilerin en çok tercih ettiği inek ırkları aşağıdaki gibidir:

  • Yerli Kara
  • Doğu Anadolu Kırmızısı
  • Boz Irk
  • Güney Anadolu Kırmızısı
  • Kırım Sığırı
  • Zavot Sığırı
  • Holstein
  • Jersey
  • Simmental
  • Brangus
  • Charolais
  • Holstein Friesian
  • Maraş Sığırı